Nasi najmłodsi są dla nas najważniejsi, zwłaszcza jeśli chodzi o kwestię tak istotną, jak ich zdrowie. Jako rodzice musimy zadbać o to, by dzieci mogły bez przeszkód doświadczać świata, m.in. wykorzystując w tym celu zmysł wzroku. Jak zatem o niego zadbać? Jakie kroki podjąć w tym zakresie? Podczas konferencji Optometria 2019 w Krakowie mieliśmy okazję porozmawiać z Alicją Brenk-Krakowską, wykładowczynią UAM w Pracowni Fizyki Widzenia i Optometrii, która swoją wiedzę wykorzystuje w pracy z dziećmi. Poszukaliśmy wspólnie odpowiedzi na wiele z często zadawanych przez rodziców pytań.
Kiedy należy wykonać pierwsze badanie wzroku dziecka?
Wielu rodziców zadaje nam powyższe pytanie. Zapytaliśmy zatem o to naszą rozmówczynię. Wedle rekomendacji obowiązujących w Polsce, jak wyjaśnia Alicja Brenk-Krakowska, wzrok dziecka należy przebadać przed rozpoczęciem edukacji w szkole podstawowej. Zalecenia dotyczące wcześniejszych badań w odniesieniu do dzieci normalnie rozwijających się w naszym kraju nie istnieją. Jednak, jeżeli za punkt odniesienia przyjmiemy rekomendacje międzynarodowe, pierwsze badanie wzroku dziecka należałoby wykonać już w 6. miesiącu życia, a następne w 3. roku życia i przed rozpoczęciem pierwszej klasy. Później zaleca się przeprowadzanie analogicznych badań kontrolnych raz na 2 lata.
Do kogo należy udać się na badanie wzroku?
Często, będąc już nawet świadomym potrzeby przebadania wzroku dziecka, nie wiemy do kogo się z tym problemem udać. W kontekście dostępności specjalistów w Polsce odpowiedź jest oczywista – z dzieckiem na pierwsze badanie idziemy do okulisty. Jednak w przypadku wystąpienia trudności rozwojowych może okazać się, że niezbędne będzie wykonanie szerszego zakresu badań. Dużo do powiedzenia będą mieć także optometryści – układ wzrokowy podlega rozwojowi, jak każdy inny element organizmu, i dynamicznie zmienia się w miarę dorastania.
Badania wcześniej? Na co zwrócić uwagę u naszego dziecka?
Zdarza się, że rodzice nie wiedzą, czy podjąć decyzję o wizycie u specjalisty wcześniej, niż jest to zalecane. Jest jednak szereg sygnałów alarmowych, które powinny motywować do takiego działania. Alicja Brenk-Krakowska wymienia je w rozmowie z nami. Są to:
- brak kontaktu wzrokowego u niemowlęcia,
- uciekanie oka na późniejszym etapie rozwoju, między 4. a 6. miesiącem życia,
- jasne zmiany źrenic widoczne na zdjęciach.
W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy nie zwlekać i jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą.
Rozwiązywanie potencjalnych problemów
Przy wystąpieniu wad wzroku czy niedowidzenia podstawowym środkiem zaradczym jest korekcja wzroku, czy to z wykorzystaniem okularów, czy też soczewek kontaktowych. Nie jest to jednak jedyna, choć najbardziej oczywista droga. Optometryści bowiem, poza wprowadzaniem „konwencjonalnych” rozwiązań mogą również zaproponować program rehabilitacji wzroku. Istnieje opcja wykorzystywania nowoczesnych metod i narzędzi, jak na przykład opisywany na naszym blogu system rehabilitacji wzroku oparty o gogle VR oferowany przez firmę REMMED, w celu realizacji terapii wzrokowej.
Czym w zasadzie jest terapia widzenia?
Terapia widzenia, jak tłumaczy Alicja Brenk-Krakowska, to zespoły technik pasywnych lub aktywnych, które mają na celu usprawnienie systemu wzrokowego. Narząd wzroku, podobnie jak narząd ruchu, jest podatny na rehabilitację – zatem okulary nie zawsze będą koniecznością. Wiele problemów ze wzrokiem można rozwiązać poprzez odpowiednio zastosowaną terapię. Bywa, że problemy nie manifestują się poprzez jawną wadę wzroku – zaburzenia mogą dotyczyć na przykład akomodacji – a funkcje wzrokowe w tym zakresie można usprawniać poprzez odpowiednie ćwiczenia.
Podsumowanie
Dbajmy o wzrok naszych dzieci, niekoniecznie zakładając, że badanie wykonamy dopiero przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej. Warto o narząd wzroku najmłodszych zatroszczyć się wcześniej, aby zapewnić im możliwość niezakłóconej i komfortowej obserwacji otaczającego ich świata w kluczowym dla ich rozwoju okresie życia.
